Twee weken geleden alweer werd voor de vijfentwintigste keer de Open Monumentendag gehouden. Vele monumenten worden daarvoor gratis opengesteld. Soms is er discussie of iets wel of geen monument is. Voor mij is de Joodse begraafplaats in Hoogersmilde een monument en dit geldt voor meer mensen. De plek geeft aan dat Smilde in het verleden een aanzienlijke Joodse bevolking had, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een eind aan is gemaakt. Vlakbij de Koepelkerk is daarvoor een monument opgericht waar iedereen op elk moment de tijd kan nemen voor een overdenking. Anderen doen dat wellicht op de begraafplaats in Hoogersmilde.

Helaas is dat al enige tijd niet mogelijk. Sommige westerlingen hebben hun eigen wetten met de verhuizing naar Drenthe meegenomen. Regelmatig is te lezen, hoe deze ‘Nei Drenthen’ er na enige tijd achterkomen dat de varkens van de boerenbuurman wel heel erg stinken en dat die dieren dus beter kunnen verdwijnen. Nieuwe bewoners aan de Rijksweg, naast het pad naar de Joodse begraafplaats, vinden het lastig dat er met zware landbouwmachines over dit pad gereden wordt. Zij blokkeren daarom het pad zodanig dat ook een bezoek aan de begraafplaats, en dus ook aan het huis dat er achter staat, onmogelijk is. Ook de eigenaren van de landbouwgrond die daar ligt, zijn erdoor gedupeerd. Na informatie bij een gemeentelijk ambtenaar, blijkt dat er ‘recht van overpad’ op deze geblokkeerde weg van toepassing is. Voor de gemeente is dat van belang, want die is verantwoordelijk voor het onderhoud van de begraafplaats.

Op mijn vraag aan dezelfde ambtenaar, waarom de gemeente hierin geen stappen onderneemt, kreeg ik als antwoord: ‘Het is een private aangelegenheid, hierin speelt de gemeente geen rol’. Grotere onzin heb ik nog nooit gehoord. Onderhoud uitvoeren is zo onmogelijk en het lijkt me ook dat de gemeente verantwoordelijk is voor de bereikbaarheid van huizen. Liever parasiteert Midden-Drenthe op de landbouwers, die ten einde raad een ‘eigen weg’ hebben aangelegd. Een eigen weg, die alleen voor hun eigen machines toegankelijk is en voor de bewoners van het onbereikbare huis. Of onze gemeente actief meedeed aan de Open Monumentendag? Daarin heb ik me niet verdiept, daarvoor was ik te bedroefd.

Fred Fontijn