In de periode dat er in huize Fontijn aan kinderen werd gedacht, was Dr. Spock een bekende opvoedgoeroe. Hij werd in één klap wereldberoemd met zijn boek Baby and Child Care. In 1946 kwam dit boek uit, twintig jaar later was het in Nederland populair. Moeders werd daarin duidelijk gemaakt dat ‘ze meer weten dan ze denken te weten’. Voor toen een revolutionaire boodschap. Mevrouw Fontijn en ik besloten het boek niet te lezen en op onze eigen wijze op te voeden. Of dit uiteindelijk heeft gewerkt weet je maar nooit. Overdoen is er in dit geval niet bij.

Voor een verjaardagsfeestje besloten wij maar weer eens met de trein te reizen. Vanaf station Beilen reis je één keer per uur naar het ‘verre’ westen. Zo’n treinreis is een prachtig moment om de tegenwoordige opvoedkundige methoden te observeren. Er is wel wat veranderd, kan ik vertellen. Het begon al op het station Beilen, waar een moeder haar twee kinderen van ongeveer zeven en negen jaar oud, moest behoeden voor de aanstormende treinen. Het perron in Beilen is niet breed, en een tegendraads jochie werkte mij op de zenuwen. Zoonlief wilde niet luisteren en balanceerde ongeveer op de rand van het perron. ‘Kom eens hier’, vroeg moeder lief, en nog een keer moest ze het hem vragen. ‘Nog even’, zag ik het loeder denken, ‘dan ga ik naar mama’. ‘Waarom luisterde jij niet, hoorde ik haar opnieuw vragen. Hij trok zijn schouders op en nogmaals vroeg moe: ‘Kom, vertel me eens waarom je niet luistert, het is hier erg gevaarlijk en dan heb ik wel graag dat je luistert’. Of het bij het ‘lieverdje’ binnen kwam weet ik niet. Onze trein kwam er aan, we stapten in, ieder in een eigen wagon. In gedachten hoorde ik mezelf roepen: ‘Luisteren’. Hard en duidelijk, meestal hielp dat, veertig jaar geleden, onmiddellijk.

Op de terugweg, in de stilte coupé, kregen we gezelschap van alweer een moeder, dit keer was met een zoontje van hooguit zes jaar oud. Op een plek voor vier personen, werd ‘kwartier’ gemaakt. ‘Ga maar lekker zitten, doe je voetjes maar op de bank’, nog net kon ik me inhouden. De kort gekapte en in een spannend pakje geklede vrouw had geen oog voor mij en kon zodoende de verbazing die ik uitstraalde niet zien. Het is duidelijk: de jeugd heeft de macht en de toekomst. Maar naar mijn mening wel te vroeg.

Fred Fontijn